ژان شاردن (متولد ۱۶ نوامبر ۱۶۴۳، پاریس – درگذشته ۵ ژانویه ۱۷۱۳، چیزیکِ لندن) جواهرساز، بازرگان و جهانگرد فرانسوی قرن هفدهم است که نام او بیش از هر چیز با سفرنامههای دقیق و مفصلش درباره ایران گره خورده است. سفرنامه او از ایران، جامعترین و اثرگذارترین گزارش غربی درباره ایرانِ عصر صفوی در سه سده اخیر بهشمار میرود و نقش مهمی در معرفی فرهنگ، جامعه و ساختارهای سیاسی و اقتصادی ایران به اروپاییان داشته است.
از همان زمان انتشار، این اثر با استقبال گستردهای در اروپا روبهرو شد؛ هم مخاطبان عام که شیفته روایتهای سرزمینهای دور و شگفتیهای مشرقزمین بودند، و هم اندیشمندان و پژوهشگرانی که به بررسی دقیق اقلیم، اقتصاد و مناسبات اجتماعی دیگر کشورها علاقه داشتند، از آن بهره بردند.
گزارشهای شاردن مورد توجه متفکران بزرگی چون منتسکیو، ادوارد گیبون، ولتر و ژان ژاک روسو قرار گرفت. برای نمونه، نظریه مشهور منتسکیو درباره تأثیر اقلیم بر شیوه تفکر و روابط اجتماعی جوامع ـ که در آثاری چون نامههای ایرانی و روح القوانین مطرح شده ـ متأثر از گزارشهای شاردن درباره ایران و هندوستان است. گیبون نیز از او به عنوان «کنجکاوترین سیاح دنیای جدید» یاد کرده است.
شاردن پیش از نگارش سفرنامه خود، متون کلاسیک یونانی و رومی درباره ایران، از جمله آثار هرودوت و استرابون را مطالعه کرده و همچنین با نوشتههای سیاحان اروپایی پیش از خود آشنا بود. با این حال، او با نگاهی نقادانه به این منابع مینگریست و تلاش داشت تصویری دقیقتر و مبتنی بر مشاهده مستقیم ارائه دهد.
او نخستین فرانسویای بود که در سفرنامه خود از فردوسی و اثر سترگش شاهنامه یاد کرد و به برخی دیگر از شاعران ایرانی اشاره نمود. هرچند اطلاعات او در این زمینه کامل نبود، اما همین اشارات موجب جلب توجه محافل ادبی فرانسه به ادبیات فارسی شد و زمینهساز آشنایی بیشتر اروپاییان با میراث ادبی ایران گردید.
📍 جهت ثبتنام و شرکت در دورههای تخصصی گردشگری و هتلداری:
📞 شماره تماس: ۰۹۰۰۲۴۹۰۰۴۰
☎️ تلفن ثابت: ۰۳۱۳۶۲۸۰۱۱۱
📷 اینستاگرام: Avayedashtyaran
🌐 وبسایت رسمی: www.dashtyaran.com
دیدگاه خود را بنویسید